اسانس پودری منتول

ماهیت و منشأ اسانس

اسانس پودری منتول یک ترکیب طعم دهنده و خنک کننده قوی است که از ماده موثره گیاهان خانواده نعناع به دست می آید. منتول با فرمول شیمیایی C10H20O یک ترکیب آلی ترپنوئیدی است که به شکل کریستال های سفید یا بی رنگ در دمای اتاق ظاهر می شود.

منشأ طبیعی منتول از برگ ها و ساقه های گیاهان نعناع فلفلی و نعناع صحرایی استخراج می شود . گیاه نعناع صحرایی حاوی 55 تا 58 درصد منتول طبیعی است که با روش تقطیر با بخار آب جداسازی می گردد.

علاوه بر منشأ طبیعی، منتول به روش صنعتی و از هیدروژناسیون تیمول نیز تولید می شود که عمدتاً در کشورهای آلمان و ژاپن انجام می گیرد.

فرم پودری این اسانس با نشاندن منتول بر روی حامل های جامد مانند مالتودکسترین یا صمغ عربی تهیه می شود تا مصرف و دوزبندی آن در صنایع مختلف آسان تر گردد.

فرآیند تولید و تکنولوژی

تولید اسانس پودری منتول در دو مرحله اصلی انجام می شود. مرحله اول استخراج منتول خالص از منابع طبیعی یا سنتتیک است.

در روش طبیعی، گیاه نعناع ابتدا خشک شده و سپس با روش تقطیر با بخار آب، اسانس مایع حاوی منتول استخراج می گردد.

سپس این اسانس سرد شده و منتول به صورت کریستال های جامد جدا می شود. در روش سنتتیک، تیمول تحت فرآیند هیدروژناسیون قرار گرفته و منتول تولید می گردد که جایزه نوبل شیمی در سال 2001 به دلیل بهبود این فرآیند اهدا شده است.

مرحله دوم تبدیل کریستال های منتول به پودر یکنواخت با استفاده از تکنولوژی خشک کردن پاششی یا اسپری درای است. در این روش، منتول ذوب شده با محلول حامل مانند مالتودکسترین مخلوط می شود.

این مخلوط به قطرات ریز تبدیل و در جریان هوای داغ خشک می گردد. نتیجه نهایی پودری با جریان پذیری خوب، حلالیت در آب سرد و گرم و آزادسازی تدریجی منتول است.

ترکیبات و فرمولاسیون

ترکیب اصلی و کلیدی اسانس پودری منتول، خود منتول با خلوص بالاست که معمولاً بین 10 تا 50 درصد فرمولاسیون نهایی را تشکیل می دهد.

سایر ترکیبات همراه در اسانس پودری منتول شامل منتون، ایزومنتول و نئومنتول هستند که به میزان جزئی وجود دارند و عطر و طعم را تکمیل می کنند. حامل های مورد استفاده در فرمولاسیون پودری شامل مالتودکسترین با معادل دکستروز پایین، نشاسته اصلاح شده، صمغ عربی و سیکلودکسترین می باشند.

برخی فرمولاسیون ها حاوی آنتی اکسیدان هایی مانند توکوفرول برای افزایش ماندگاری و دی اکسید سیلیسیم به عنوان آنتی کیک برای جلوگیری از کلوخه شدن پودر هستند.

پودر نهایی باید رنگ سفید تا کرم، اندازه ذرات یکنواخت و قابلیت حل شدن سریع در آب داشته باشد.

پروفایل طعمی و عطری

پروفایل طعمی اسانس پودری منتول بسیار متمایز و قابل تشخیص است. حس اولیه آن یک سردی شدید و خنک کننده قوی در دهان و گلو است که بلافاصله پس از مصرف ظاهر می شود.

نکته جالب توجه این است که منتول در حقیقت دما را کاهش نمی دهد بلکه مستقیماً گیرنده های سرمای سلول های عصبی به نام TRPM8 را تحریک می کند و احساس خنکی مصنوعی اما واقعی ایجاد می نماید.

این حس خنک کنندگی می تواند تا حدود 70 دقیقه باقی بماند . عطر آن تند، نافذ و کاملاً مشخص با رایحه غالب نعناع فلفلی و بویی تمیز و براق کننده است. طعم آن علاوه بر حس خنکی، دارای نت های تلخ و تند ملایم نیز می باشد که با شیرینی متعادل می شود.

در مقایسه با اسانس مایع منتول که بسیار غلیظ و تند است، فرم پودری رهایش تدریجی و ملایم تری دارد و برای مصارف صنعتی که نیاز به یکنواختی در طعم دارند مناسب تر است.

شدت خنک کنندگی آن به میزان مصرف بستگی دارد و معمولاً در مقادیر 0.1 تا 0.5 درصد در فرمولاسیون نهایی استفاده می شود.