موارد مصرف در صنعت

رنگ برلیانت بلو FCF به طور گسترده در صنایع غذایی برای رنگ دادن به محصولاتی مانند نوشیدنی‌ ها، آبنبات، بستنی، ژله، مارمالاد، پاستیل، محصولات لبنی و فرآورده‌ های نانوایی استفاده می‌شود. در صنعت داروسازی، این رنگ برای رنگ کردن پوشش قرص‌ها و کپسول‌ها و همچنین در تولید مکمل‌های مولتی ویتامین کاربرد دارد.

صنعت آرایشی و بهداشتی از این رنگ در تولید شامپو، نرم‌کننده، صابون، رنگ مو و محصولات مراقبت شخصی استفاده می‌کند.

در صنعت نساجی برای رنگرزی الیاف طبیعی و مصنوعی مانند پنبه و پلی‌استر کاربرد دارد. همچنین در تولید جوهرهای نوشتاری، مداد رنگی، خوراک حیوانات خانگی و به عنوان رنگ در آزمایشگاه‌ های بافت‌ شناسی و میکروب‌ شناسی استفاده می‌شود. حداکثر مصرف مجاز در محصولات غذایی بسته به نوع محصول متفاوت است.

موارد مصرف خانگی

در مصارف خانگی، رنگ برلیانت بلو عمدتاً از طریق محصولات آماده خریداری شده مانند نوشیدنی‌ های آبی، آبنبات‌ ها و پاستیل‌ های آبی، بستنی، ژله‌ های آبی و کمپوت‌ های میوه مصرف می‌شود.

برخی افراد در شیرینی‌ پزی خانگی از آبنبات‌ های آبی یا پودر ژله برای رنگ کردن خامه، مارزیپان و خمیر کیک استفاده می‌کنند. همچنین در تهیه اسموتی‌ ها و شربت‌ های رنگی برای مهمانی‌ های کودکان کاربرد دارد.

در تولید صابون‌ های دست‌ ساز و شمع‌ های تزئینی نیز ممکن است از این رنگ استفاده شود. مصرف مستقیم پودر برلیانت بلو در خانه رایج نیست و معمولاً از طریق محصولات فرآوری شده وارد رژیم غذایی می‌شود.

ترکیبات اصلی و توضیح فیزیکی رنگ

ترکیبات اصلی: برلیانت بلو FCF با نام شیمیایی دی‌سدیم α-(4-(N-اتیل-3-سولفوناتوبنزیل آمینو) فنیل)-α-(4-N-اتیل-3-سولفوناتوبنزیل آمینو) سیکلوهگزا-2،5-دی‌انیلیدن) تولوئن-۲-سولفونات، با فرمول مولکولی C37H34N2Na2O9S3 و وزن مولکولی 792.85 گرم بر مول است.

این رنگ یک رنگ سنتزی از خانواده تری‌آریل‌متان (triarylmethane) است. خلوص ماده رنگی اصلی حداقل 85 درصد بوده و ترکیبات جانبی آن شامل کلرید سدیم و سولفات سدیم است.

خصوصیات فیزیکی: این ماده به صورت پودر یا گرانول قرمز-بنفش تا آبی تیره با درخشش فلزی عرضه می‌شود. در آب حل می‌شود (حدود 20 درصد در دمای 25 درجه سانتی‌گراد) و محلول آبی شفاف آبی فیروزه‌ای درخشان ایجاد می‌کند.

در الکل، گلیسرین و پروپیلن‌گلیکول نیز حل می‌شود اما در روغن نامحلول است. نقطه ذوب آن 283 درجه سانتی‌گراد است (در این دما تجزیه می‌شود). پایداری خوبی در برابر نور، حرارت، اسید، قلیا و مواد اکسیدکننده دارد.

سوالات متداول

 آیا برلیانت بلو E133 برای سلامتی ضرر دارد؟

خیر، در مقادیر مجاز بی‌خطر است. مطالعات جذب بسیار کم آن را از دستگاه گوارش نشان داده‌اند (بیشتر از طریق مدفوع دفع می‌شود). دوز مجاز مصرف روزانه (ADI) توسط WHO و EFSA 6 میلی‌ گرم بر کیلوگرم وزن بدن تعیین شده است. مطالعات طولانی مدت سرطان‌ زایی را از طریق مصرف خوراکی نشان نداده‌اند.

 آیا این رنگ در ایران و جهان مجاز است؟

بله. در ایران، اتحادیه اروپا (با کد E133)، آمریکا (با نام FD&C Blue No. 1)، کانادا، استرالیا و بسیاری از کشورهای دیگر برای مصارف غذایی، دارویی و آرایشی مجاز است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) و سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) آن را تأیید کرده‌اند.

آیا E133 وگان است؟

بله. این یک رنگ کاملاً سنتزی است و از منابع حیوانی تهیه نمی‌شود. بنابراین برای گیاهخواران و وگان‌ها مناسب است.

آیا این رنگ در خوراک سگ و گربه مجاز است؟

بله. سازمان ایمنی غذای اروپا (EFSA) حداکثر مصرف مجاز را 300 میلی‌گرم بر کیلوگرم خوراک کامل برای سگ و گربه تعیین کرده است. استفاده از آن در خوراک حیوانات مؤثر و ایمن ارزیابی شده است.

هشدار مصرف

• پودر خشک برلیانت بلو ممکن است در صورت استنشاق باعث تحریک دستگاه تنفسی شود. هنگام کار با آن از ماسک گرد و غبار مناسب (N95/FFP2) و عینک ایمنی استفاده کنید.

• در صورت تماس با چشم، فوراً با آب فراوان به مدت ۱۵ دقیقه شستشو دهید و در صورت ادامه تحریک به پزشک مراجعه کنید. در تماس با پوست، با آب و صابون بشویید.

• حداکثر دوز مجاز مصرف روزانه (ADI) توسط سازمان بهداشت جهانی ۶ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تعیین شده است. مصرف بیش از حد مجاز توصیه نمی‌شود.

• این رنگ را در جای خشک، خنک و دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری کنید. درب ظرف را پس از مصرف محکم ببندید و دور از دسترس کودکان قرار دهید.

• اگرچه این رنگ به طور کلی ایمن در نظر گرفته می‌شود، افراد با سابقه حساسیت به رنگ‌های خوراکی یا آسم باید قبل از مصرف محصولات حاوی آن با پزشک مشورت کنند.