ترکیبات اصلی و توضیح فیزیکی رنگ قرمز وینستونی

ترکیبات اصلی: رنگ آلورا رد (Allura Red AC) با فرمول مولکولی C18H14N2Na2O8S2 و وزن مولکولی 496.42 گرم بر مول، یک رنگ آزو (azo dye) است که از نفت (پتروشیمی) تولید می‌شود. نام شیمیایی آن دی سدیم 6-هیدروکسی-5-[(2-متوکسی-5-متیل-4-سولفوفنیل)دیازنیل]-2-نفتالین سولفونات است. این ماده به صورت پودر کریستالی قرمز تیره تا قرمز-قهوه‌ای عرضه می‌شود.

توضیح فیزیکی: رنگ آلورا رد در آب حل می‌شود (حدود 54 گرم در لیتر در دمای 25 درجه سانتی‌گراد) و محلول قرمز روشن و شفافی ایجاد می‌کند. این رنگ در الکل و روغن نامحلول است. نقطه ذوب آن بالای 300 درجه سانتی‌گراد است و پایداری حرارتی خوبی تا حدود 200 درجه سانتی‌گراد دارد. چگالی آن 0.448 گرم بر سانتی‌متر مکعب است. پودر آن ریز، آزاد جریان و بدون بو بوده و در برابر نور و اسید پایداری متوسطی دارد.

 آیا رنگ آلورا رد E129 برای سلامتی ضرر دارد؟

در مقادیر کم و مجاز، سازمان‌ های نظارتی مصرف آن را برای عموم مردم بی‌خطر می‌دانند. اما مطالعات جدید نشان داده که مصرف طولانی مدت آن ممکن است به سلامت روده آسیب بزند و باعث التهاب خفیف در روده بزرگ شود. همچنین ممکن است در کودکان حساس باعث بیش‌فعالی گردد.

 آیا E129 در کودکان بیش‌فعالی ایجاد می‌کند؟

بله. مطالعه مشهور ساوتهمپتون (2007) نشان داد که مصرف این رنگ همراه با چند رنگ مصنوعی دیگر می‌تواند باعث افزایش رفتارهای بیش‌ فعال در کودکان شود، حتی در کودکانی که سابقه ADHD ندارند.

 آیا E129 سرطان زا است؟

سازمان‌ های نظارتی رسماً آن را سرطان زا معرفی نکرده اند. اما مطالعات نشان داده که این رنگ می‌تواند به DNA آسیب بزند و در ترکیب با سایر عوامل ممکن است خطر سرطان روده بزرگ را افزایش دهد. این موضوع هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری دارد.

آیا این رنگ در ایران و جهان مجاز است؟

در ایران، آمریکا و اتحادیه اروپا مجاز است اما با محدودیت. در اتحادیه اروپا محصولات حاوی این رنگ باید برچسب هشدار داشته باشند. آمریکا در سال 2025 برنامه حذف تدریجی این رنگ را تا پایان سال 2026 اعلام کرده است. برخی کشورها محدودیت بیشتری دارند.

آیا E129 وگان است؟

بله. این رنگ کاملاً سنتزی و از منابع نفتی تولید می‌شود و هیچ ترکیب حیوانی در آن وجود ندارد. بنابراین برای گیاهخواران و وگان‌ها مناسب است.

 حداکثر مصرف مجاز روزانه چقدر است؟

حداکثر دوز مجاز مصرف روزانه (ADI) توسط سازمان‌های بهداشتی 7 میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تعیین شده است. برای یک فرد 70 کیلوگرمی، حداکثر 490 میلی‌گرم در روز است.

 چگونه می‌توان از مصرف E129 جلوگیری کرد؟

برچسب مواد غذایی را به دقت مطالعه کنید. از محصولات برچسب “بدون رنگ مصنوعی” استفاده کنید. شیرینی، نوشیدنی‌ های رنگی و اسنک‌ های بسته‌ بندی شده بیشترین میزان این رنگ را دارند. در صورت امکان از رنگ‌های طبیعی مانند آب چغندر یا آنتوسیانین استفاده کنید.

هشدار مصرف

• بر اساس قانون اتحادیه اروپا، محصولات حاوی E129 باید برچسب هشدار “ممکن است تأثیر نامطلوب بر فعالیت و توجه کودکان داشته باشد” را داشته باشند.

• مطالعات حیوانی نشان داده که مصرف طولانی مدت این رنگ ممکن است باعث التهاب روده، آسیب به DNA و تغییر در میکروبیوم روده شود.

• افراد حساس به آسپرین یا دارای سابقه کهیر، آسم و اگزما ممکن است به این رنگ واکنش آلرژیک نشان دهند (اگرچه نادر است).

• در صورت تماس پودر رنگ با چشم، فوراً با آب فراوان به مدت 15 دقیقه شستشو دهید. در صورت استنشاق، به هوای تازه منتقل شوید.

• رنگ را در جای خشک، خنک (دمای زیر 25 درجه سانتی‌گراد) و دور از نور مستقیم نگهداری کنید. دور از دسترس کودکان قرار دهید.