موارد مصرف در صنعت

رنگ اریتروزین در صنایع مختلف کاربرد دارد. در صنایع غذایی، مهم‌ترین کاربرد آن برای رنگ کردن گیلاس کوکتل و گیلاس شیرین شده (ماراسکینو) است.

همچنین در تولید آبنبات، بستنی، میوه‌ های خشک شده، غلات صبحانه، محصولات قنادی و کیک‌های تزئینی استفاده می‌شود. در صنعت داروسازی، این رنگ برای پوشش قرص‌ ها و کپسول‌ ها و همچنین در ساخت مکمل‌ های مولتی ویتامین کاربرد دارد.

یکی از کاربردهای مهم پزشکی آن به عنوان ماده تشخیص دهنده پلاک دندانی است که با تابش نور، پلاک‌ های میکروبی را نمایان می‌کند. در صنعت آرایشی و بهداشتی در تولید رژلب و رژگونه استفاده می‌شود. همچنین در صنعت چاپ (جوهر چاپگرها و رنگ کاغذ)، به عنوان رنگ در میکروسکوپ و مطالعات بیولوژیکی کاربرد دارد.

موارد مصرف خانگی

در مصارف خانگی، رنگ اریتروزین عمدتاً از طریق محصولات غذایی خریداری شده مصرف می‌شود. آبنبات‌ های قرمز و صورتی، بستنی‌ های رنگی، غلات صبحانه و کیک‌ های بسته‌ بندی شده از جمله این محصولات هستند.

برخی افراد در شیرینی‌ پزی خانگی از خمیرهای تزئینی آماده یا آبنبات‌ های رنگی برای تزئین کیک و دسر استفاده می‌کنند. در محصولات دارویی بدون نسخه مانند شربت سرفه و قرص‌ های جویدنی نیز یافت می‌شود. مصرف مستقیم پودر اریتروزین خالص در خانه رایج نیست و معمولاً از طریق محصولات فرآوری شده وارد رژیم غذایی می‌شود.

ترکیبات اصلی و توضیح فیزیکی رنگ

ترکیبات اصلی: اریتروزین با نام شیمیایی تترایدوفلوئورسئین دی‌سدیم (tetraiodofluorescein disodium) از گروه رنگ‌های زانتِن (xanthene) است. فرمول مولکولی آن C20H6I4Na2O5 و وزن مولکولی ۸۳۵.۹ گرم بر مول می‌باشد.

این رنگ از فلوئورسئین از طریق واکنش یددار شدن تولید می‌شود. به دلیل داشتن ید بالا (بیش از ۵۰ درصد وزن مولکولی)، ساختار آن شباهت زیادی به هورمون تیروکسین دارد.

توضیح فیزیکی: این ماده به صورت پودر قهوه‌ای تا قرمز-قهوه‌ای با دانه‌های ریز عرضه می‌شود. حلالیت آن در آب حدود ۰.۷ میلی‌گرم بر میلی‌لیتر است و در الکل کم‌حل می‌باشد.

محلول آبی آن شفاف و به رنگ قرمز روشن تا صورتی در محیط خنثی است.

در محیط اسیدی رسوب زرد-قهوه‌ای و در محیط قلیایی رسوب قرمز ایجاد می‌کند. نقطه ذوب آن حدود ۳۰۳ درجه سانتی‌گراد است. این ماده خاصیت فلوئورسانس دارد و به نور حساس می‌باشد.

سوالات متداول

 آیا اریتروزین E127 برای سلامتی ضرر دارد؟

مطالعات نشان داده که مصرف دوزهای بالای این رنگ در موش‌های نر با افزایش خطر تومورهای تیروئید همراه بوده است.

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در ژانویه ۲۰۲۵ استفاده از آن را در مواد غذایی ممنوع اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۷ برای غذا و ۲۰۲۸ برای داروها اجرایی می‌شود.

 آیا E127 در کودکان بیش‌فعالی ایجاد می‌کند؟

برخی مطالعات نشان داده‌اند که این رنگ و برخی رنگ‌های مصنوعی دیگر ممکن است با بیش‌فعالی در کودکان مرتبط باشند. با این حال، شواهد در این زمینه هنوز قطعی نیست.

آیا این رنگ در ایران و جهان مجاز است؟

 در ایران استفاده از آن در محصولات غذایی تابع مقررات سازمان غذا و دارو است.

آیا E127 وگان است؟

بله، اریتروزین یک رنگ کاملاً سنتزی و شیمیایی است و از منابع حیوانی تهیه نمی‌شود. بنابراین برای گیاه خواران و وگان‌ ها مناسب است.

 در چه محصولاتی بیشتر یافت می‌شود؟

در گیلاس کوکتل، آبنبات، بستنی، میوه‌ های شیرین شده، غلات صبحانه، کیک‌های تزئینی، محصولات قنادی، قرص‌ ها، شربت سرفه، خمیردندان، دهانشویه و رژلب.

 حداکثر مصرف مجاز روزانه چقدر است؟

کمیته مشترک سازمان بهداشت جهانی (JECFA) حداکثر دوز مجاز مصرف روزانه را ۰.۱ میلی‌گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن تعیین کرده است.

هشدار مصرف

• سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در ژانویه ۲۰۲۵ استفاده از اریتروزین را در مواد غذایی ممنوع اعلام کرده است. این ممنوعیت از سال ۲۰۲۷ برای غذا و ۲۰۲۸ برای داروها اجرایی می‌شود.

• اریتروزین حاوی ید بالایی است و ممکن است بر عملکرد غده تیروئید تأثیر بگذارد. افراد مبتلا به مشکلات تیروئیدی باید در مصرف محصولات حاوی آن احتیاط کنند.

• مصرف این رنگ ممکن است باعث حساسیت به نور (photosensitivity) در افراد حساس شود. همچنین ممکن است در افراد مستعد باعث تحریک آسم و واکنش‌های آلرژیک شود.

• هنگام کار با پودر خشک اریتروزین، از ماسک گرد و غبار مناسب استفاده کنید تا از استنشاق ذرات جلوگیری شود. در صورت تماس با چشم، فوراً با آب فراوان شستشو دهید.

• رنگ را در جای خشک، خنک (دمای زیر ۲۵ درجه سانتی‌گراد) و دور از نور مستقیم نگهداری کنید. درب ظرف را پس از مصرف محکم ببندید و دور از دسترس کودکان قرار دهید. عمر مفید آن در شرایط ایده‌آل معمولاً ۲۴ ماه است.